Membranski aktuatori i meh

Membranski aktuatori / sistemi vazdušnih opruga

Membranski aktuatori i mehovi nalaze raznovrsne mogućnosti primene kao pogonski sistemi i sistemi vazdušnih opruga. U svetu pneumatike čine sopstvenu klasu sa posebnim karakteristikama – posebno jer nemaju ometajući Stick-Slip efekt. Stick-Slip efekt, odn. trenje klizanja (od engl. stick „držanje“ i slip „klizanje“) označava trzavo klizanje čvrstih tela koja se kreću jedno prema drugom. Ovaj fenomen se javlja pri kretanju tela čije je statičko trenje znatno veće od trenja klizanja. To je često slučaj kod pmeumatskih cilindara.

Cilindar meha – membranski aktuatori i sistem vazdušnih opruga

Cilindri meha su i pogonski sistemi i sistemi vazdušnih opruga i pripadaju u kategoriju membranskih pogona. Dovodom vazduha i ispuštanjem vazduha cilindri meha deluju kao pogonski element. Kako se hod povećava, generisana sila se smanjuje u zavisnosti od suženja meha. Ukoliko su cilindri meha izloženi konstantnom pritisku, deluju kao elementi za amortizovanje. Jednostavna konstrukcija se sastoji od dve metalne priključne ploče na koje je učvršćen gumeni meh. Ne postoje elementi za zaptivanje i pokretni mehanički delovi. Cilindri meha su jednosmerni pogoni, koji ne zahtevaju povratnu oprugu, jer se vraćanje vrši delovanjem spoljne sile.

Velika prednost cilindara meha posebno je niska visina ugradnje u odnosu na uobičajene cilindre i sloboda kretanja. Mogući su i veći pomaci osa i ugaone rotacije do 20°. Slip-stick efekat, koji često smeta kod konvencionalnih cilindara, ne događa se sa cilindrima meha. Dvostruki mehovi namenjeni su za veće hodove. Korišćenje sa raznim medijima kao što su komprimovani vazduh, gasovi i tečnosti moguće je ako se posmatraju svojstva gume.

Meh

Pneumatski mišić – Membranski kontrakcioni aktuator

Pneumatski mišići su membranski aktuatori, tačnije rečeno membranski kontrakcioni aktuatori koji se nazivaju i vučni aktuatori. Razvijeni su po ugledu na biološki mišić. On se sastoji od kontrakcionog creva i elemenata za povezivanje. Kontrakciono crevo se sastoji od gumene membrane i unutrašnjeg sloja tkanine od aramidnih niti. Membrana hermetički zatvara radni fluid. Niti služe kao armatura, kao i za prenos sile. Uspostavljanjem pritiska u unutrašnjosti, membrana u obliku creva se širi u smeru oboda. Usled toga nastaje vučna sila i kontrakciono kretanje u izdužnom pravcu. Na početku kontrakcije je dostupna maksimalna iskoristiva sila i ona opada sa hodom. Prednosti: Membranski aktuator ima izvanredan odnos sile/težine, funkcioniše izuzetno snažno i bez stick-slip efekta sa 10-struko većom poletnom silom u odnosu na uporedive pneumatske cilindre.

Pneumatski mišić